ชุมชนแนวปฏิบัติ

 

การจัดการความรู้ในยุคแรกเริ่ม ให้ความสำคัญกับเทคโนโลยีสารสนเทศในการรวบรวมจัดเก็บ ประมวล และกระจายความรู้ โดยพยายามเปลี่ยนความรู้ทั้งหมดให้อยู่ในรูปของเอกสาร และเก็บไว้ในฐานข้อมูลเพื่อประโยชน์ในการสืบค้น

 

อย่างไรก็ดี ความรู้ทั้งหมดไม่อาจถูกแปรรูปไปอยู่ในเอกสารได้ หรือไม่ก็มีปริมาณเอกสารมากเกินไป และไม่มีเวลาในการกลั่นกรอง เพื่อนำไปประยุกต์ใช้ได้ ทำให้ฐานข้อมูลถูกละเลย กลายเป็นสิ่งไร้ค่า ปราศจากการบำรุงรักษาให้ข้อมูลและความรู้ทันสมัยอยู่เสมอ

 

ในยุคถัดมา เริ่มมีการเสนอแนวทางในการสร้างองค์กรเรียนรู้ ซึ่งจำต้องปลูกฝังวินัยในการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ แต่ก็ใช้เวลาค่อนข้างมากทีเดียว ในการสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ให้เกิดขึ้นในองค์กร

 

ชุมชนแนวปฏิบัติ เป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้แบบใหม่ ที่เพิ่มเติมชีวิตให้กับกระบวนการจัดการความรู้ โดยการจัดโครงสร้างที่เอื้อต่อการเรียนรู้ ด้วยการจัดตั้งหัวข้อที่มีความสนใจร่วมกัน เปิดพื้นที่และเชื้อเชิญให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้และพัฒนาองค์ความรู้

 

การปฏิสัมพันธ์ระหว่างผู้คน ย่อมเอื้อให้เกิดการถ่ายทอดความรู้อย่างมีประสิทธิภาพ เมื่อชุมชนมีชีวิต วัฒนธรรมการเรียนรู้ย่อมเกิดขึ้นได้เองตามธรรมชาติ และเนื่องจากมีเป้าหมายในการสังเคราะห์ความรู้ที่สนใจร่วมกัน องค์ความรู้ที่เกิดขึ้น จึงสามารถปรับประยุกต์ไปเป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน และหรือวิถีชีวิตของสมาชิกในชุมชนนั้นได้

 

การศึกษาองค์ความรู้ที่นำไปสู่จิตสำนึกใหม่ ได้นำกระบวนการของชุมชนแนวปฏิบัติมาประยุกต์ใช้ จะเห็นได้ว่า กลุ่มเรียนรู้ในโครงการจิตวิวัฒน์ล้วนมีองค์ประกอบ ๔ ประการ ดังนี้

 

๑) องค์ความรู้ - มุ่งหวังที่จะสังเคราะห์องค์ความรู้ร่วมกัน จากการพบปะกันอย่างสม่ำเสมอ

๒) ชุมชน - ประกอบด้วยกลุ่มคนจำนวนหนึ่ง ที่มาร่วมเืือื้อเฟื้อเกื้อกูลในการให้ความรู้ต่อกัน

๓) แนวปฏิบัติ - สมาชิกกลุ่มสามารถนำองค์ความรู้ที่สังเคราะห์ร่วมกันใช้เป็นแนวทาง ในการทำงาน

๔) คุณค่า - สมาชิกกลุ่มประกอบด้วยความกรุณายิ่ง โดยมุ่งหวังให้องค์ความรู้นั้นเป็นประโยชน์ทั้งต่อตนเองและผู้อื่น